375 Holland & Holland Magnum – steeds ‘n staatmaker!

Die 375 H & H Magnum kaliber is in 1912 deur die Engelse geweermakers Holland & Holland in Engeland bekendgestel as die 375 Belted Rimless Nitro Express en hierdie staatmaker raak waarskynlik noun a meer as 100 jaar, jaarliks steeds meer en meer populêr by jagters en skuts in Suider Afrika!

Holland en Holland se ontwikkeling van die 375 H&H Mag was direk gekoppel aan die ontwikkeling in 1905 van die 9.3 x 62 mm Mauser deur Otto Bock van Duitsland en die groeiende populariteit van dié kaliber in Afrika en Indië. Verkope van dié baie goedkoper en effektiewe 9.3 x 62 mm Mauser in ‘n grendelaksie geweer was gou, baie meer as die duur Engelse dubbelloop swaarkaliber gewere wat tot op daardie stadium die primêre keuse was vir die jagters van gevaarlike wild. Verskeie Engelse geweermakers het begin eksperimenteer om ‘n alternatief te kry vir die 9.3 x 62 mm Mauser en die 375 H&H Mag was Holland en Holland se bydrae.

Met ‘n totale lengte van 91.4 mm is die patroon te lank om te gebruik in ‘n standaard lengte aksie wat nie aangepas is daarvoor nie en Holland & Holland het die langer (magnum lengte) Mauser aksies gebruik vir die gewere met die nuwe patroon. Later jare het geweermakers (Holland & Holland ingesluit) begin om 375 H & H Mag gewere te bou op aangepaste standaard lengte Mauser aksies.

Aanvanklik was daar drie koeëlgewigte aangebied vir die kaliber in 235gr, 270gr en 300gr en die oorspronklike trompsnelhede was 2800, 2650 en 2550 vt/s respektiewelik. Baie gou na die bekendstelling van die 375 H&H Mag het tevrede jagters wat dit gebruik het begin terugvoer gee oor die effektiwiteit van kaliber. Die besondere penetrasie op bv. olifante het gou duidelik geword en die plat trajek van die ligter koeëls vir langer afstande op ander wild, het die 375 H & H Magnum gevestig as die naaste wat ‘n jagter kan kom aan ‘n veelsydige jaggeweer – onthou dit was 100 jaar gelede!

Die hoë koste van die geweer en die ammunisie het aanvanklik veroorsaak dat die 375 H&H Mag in koloniale Afrika duur was in vergelyking met die 9.3 x 62 mm Mauser - ‘n oorspronklike Holland & Holland 375 H&H Mag was ongeveer tweekeer duurder as ‘n 9.3 x 62 mm Mauser. Gedurende die periode tussen die eerste en tweede Wêreldoorloë het die Amerikaanse geweermakers begin om die 375 H&H Mag te vervaardig en in 1937 stel Winchester die Model 70 in die kaliber bekend. Gedurende die tweede Wêreldoorlog – die periode ongeveer 1939 tot 1945 – is reis vir privaat individue onmoontlik en staak Afrika safaris in terme van buitelandse kliënte. Met die vernietiging van die Mauser fabriek teen die einde van die tweede Wêreldoorlog kom die vervaardiging van onder andere die 9.3 x 62mm Mauser in dié fabriek tot ‘n einde.

In die laat ‘40’s en vroeg 50’s kom die safari bedryf weer aan die gang, maar nou is die kliënte hoofsaaklik van die VSA en 375 H&H Mag jaggewere in die hande van hierdie kliënte raak ‘n bekende gesig in Afrika. Die 375 H&H Mag met goeie gehalte koeëls van genoegsame gewig en korrekte skootplasing bewys homself keer op keer as ‘n effektiewe kaliber op groot gevaarlike wild, en die meeste jagters kan dit gemaklik gebruik. Vir baie van die professionele jagters word die 375 H&H Mag die geweer “op bystand” wat vir kliënte aangebied word indien hul eie swaarkaliber jaggewere een of ander probleem op safari ontwikkel. Tipiese probleme is die kliënt se geweer wat buite werking raak of ‘n nog meer algemene probleem aldus die professionele jagters is kliënte wat té swaar kaliber gewere (skop te hard – te veel “recoil”), kort voor ‘n safari koop. Daar is nie genoeg tyd om behoorlik vertroud te raak daarmee nie, en gevolglik kan hulle nie die gewere met vertroue hanteer nie en het die jagters dus probleme om akkuraat daarmee te skiet.

Veral wanneer gevaarlike wild gejag word, is die eerste skoot van kardinale belang. Gekweste gevaarlike grootwild en die opvolg daarvan moet uiteraard so ver moontlik verhoed word. Vir hierdie rede verkies die meeste professionele jagters ‘n geweer met ‘n kaliber in die klas van die 375 H&H Mag in die hande van ‘n kliënt wat dit met vertroue kan gebruik vir akkurate skootplasing.

Wanneer professionele jagters hul keuse maak vir ‘n persoonlike jaggeweer, word daar met goeie rede swaarder kalibers soos bv. die 458 Win Mag en groter gekies. Professionele jagters staan jagters (kliënte) by en is verantwoordelik vir hul veiligheid veral wanneer gevaarlike grootwild gejag word, potensieel gekwes, opgevolg en stormlope op kort afstand gestuit moet word.

Vandag, meer as 100 jaar na die bekendstelling van die 375 H&H Mag is dit onmoontlik om te skat hoeveel 375 H&H Mag gewere daar in Afrika is, maar dit moet baie duisende wees, vervaardig deur ‘n verskeidenheid geweermakers regdeur die wêreld. In Suid Afrika met ons nuwe Wapenwet (Wet 60 van 2000) en gepaardgaande probleme om vuurwapens te lisensieer, dink jagters baie mooi wanneer op ‘n nuwe jaggeweer besluit word. Veral wanneer dit ‘n tweede of derde jaggeweer is en daar die behoefte is om ‘n groter kaliber te koop wat dalk eendag gebruik kan word om ‘n buffel of iets soortgelyk mee te jag, maar steeds vir die jag van algemene wild ook aangewend kan word. In kort, ‘n groter kaliber waarmee jy enige wild in Afrika en elders kan jag en waarvan die ammunisie goedkoop genoeg is om ook gereeld op die skietbaan te skiet om te verseker dat jy jou geweer en ammunisie kombinasie effektief kan gebruik onder alle omstandighede. Dus ‘n “swaar” kaliber vir die gemiddelde Suid Afrikaanse jagter! Nie sleg vir ‘n “oubaas” wat 100 jaar jonk is nie!

  • Last modified on Tuesday, 28 April 2015 12:22
  • font size
Andre van der Merwe

André van der Merwe is die Bestuurder: Tak-  en Skietsake van die SAJWV

André is ‘n entoesiastiese jagter en sportskut wat gereeld deelneem aan die SAJWV se sportskietaktiwiteite op tak-, streek- en nasionale vlak.

Vir navrae oor Tak-en Skietsake en artikels waarvan hy die outeur is op die SAJWV webwerf, kan aan hom geskryf word by andrevdm@sahunt.co.za 

Head Office - Hoofkantoor

Inyathi Park
Plot 3, Mountain Drive 7, Derdepoort, South Africa
    South Africa: 0861 SAHUNT (724 868)
    International: +27 (0) 12 808-9300
 admin@sahunt.co.za